BOLALARGA NISBATAN ZO‘RAVONLIKKA QARSHI KURASHISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING HUQUQIY MUAMMOLARI
##doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.68023/j4vytv72Kalit so‘zlar:
bola huquqlari, bolalarga nisbatan zo‘ravonlik, raqamli muhit, kiberbulling, shaxsga doir ma’lumotlar, elektron dalillar, sun’iy intellekt, huquqiy himoya.Abstrak
Maqolada raqamli texnologiyalar vositasida bolalarga nisbatan sodir etilishi mumkin bo‘lgan zo‘ravonlik va huquqbuzarliklarning huquqiy jihatlari tahlil qilinadi. O‘zbekiston qonunchiligi, BMTning Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasi, BMT Bola huquqlari qo‘mitasining umumiy izohi va UNICEF tavsiyalari mazmuniy hamda tizimli tahlil asosida o‘rganildi. Kiberbulling, tahdid va haqorat, shaxsga doir ma’lumotlarni noqonuniy tarqatish, sun’iy intellekt yordamida yaratilgan zararli materiallar hamda elektron dalillarning ishonchliligi ko‘rib chiqildi. Tahlil asosida idoralararo hamkorlikni, bolalar uchun murojaat mexanizmlarini, elektron dalillar bilan ishlash tartibini va jabrlanuvchilarga kompleks yordam ko‘rsatishni takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.
References
1. Birlashgan Millatlar Tashkiloti. Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya. 1989-yil 20-noyabr, 19-modda. https://www.ohchr.org/en/instrumentsmechanisms/instruments/convention-rights-child
2. O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 14-noyabrdagi O‘RQ-996-son “Bolalarni zo‘ravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonuni.
https://lex.uz/uz/acts/-7219502
3. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi O‘RQ-547-son “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/uz/acts/-4396419
4. O‘zbekiston Respublikasining 2008-yil 7-yanvardagi O‘RQ-139-son “Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/uz/acts/-1297315
5. United Nations Committee on the Rights of the Child. General Comment No. 13 (2011): The Right of the Child to Freedom from All Forms of Violence. CRC/C/GC/13, 18 April 2011.
6. United Nations Committee on the Rights of the Child. General Comment No. 25 (2021) on Children’s Rights in Relation to the Digital Environment. CRC/C/GC/25, 2 March 2021. https://docs.un.org/CRC/C/GC/25
7. O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 21-noyabrdagi O‘RQ-1003-son “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga raqamli dalillar bilan ishlash tizimini takomillashtirishga qaratilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi Qonuni. https://www.lex.uz/uz/acts/-7228758
8. UNICEF. Protecting Children from Violence and Exploitation in Relation to the Digital Environment. Policy brief. https://www.unicef.org/documents/protecting-childrenviolence-and-exploitation-relation-digital-environment
9. UNICEF Uzbekistan. Making Online Spaces Safer and More Positive for Children and Youth. 10 February 2026. https://www.unicef.org/uzbekistan/en/stories/makingonline-spaces-safer-and-more-positive-children-and-youth