SIRKULYAR IQTISODIYOT MODELI ASOSIDA ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI EKOLOGIK TRANSFORMATSIYA QILISH: YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHNING AMALIY MEXANIZMLARI
##doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.68023/xptjew40Kalit so‘zlar:
sirkulyar iqtisodiyot, yashil iqtisodiyot, resurs samaradorligi, qayta ishlash, barqaror ishlab chiqarish, ekologik transformatsiya, sanoat simbiozi.Abstrak
Ushbu maqolada sirkulyar (aylanma) iqtisodiyot modelining sanoat korxonalari faoliyatiga tatbiq etilishi va bu jarayonning yashil
iqtisodiyotga o‘tishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda chiziqli “ishlab chiqarish–iste’mol–chiqindi” modelidan resurslarni qayta tiklovchi tizimga o‘tishning iqtisodiy asoslari, korxonalar darajasidagi amaliy mexanizmlar hamda davlatning tartibga soluvchi vositalari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot mantiqiy-tarixiy, qiyosiy va kontenttahlil usullaridan foydalangan holda olib borilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarini joriy etish resurs samaradorligini oshirish, xarajatlarni kamaytirish va yangi bozor imkoniyatlarini yaratish orqali korxonalarning uzoq muddatli raqobatbardoshligini ta’minlaydi. Maqola oxirida sanoat korxonalarida sirkulyar iqtisodiyotni joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. Stahel, W.R. The circular economy // Nature. — 2016. — Vol. 531, № 7595. — P. 435–438.
2. Ghisellini, P., Cialani, C., Ulgiati, S. A review on circular economy: the expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems // Journal of Cleaner Production. — 2016. — Vol. 114. — P. 11–32.
3. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N.M.P., Hultink, E.J. The Circular Economy – A new sustainability paradigm? // Journal of Cleaner Production. — 2017. — Vol. 143. — P. 757–768.
4. Korhonen, J., Honkasalo, A., Seppälä, J. Circular Economy: The Concept and its Limitations // Ecological Economics. — 2018. — Vol. 143. — P. 37–46.
5. Kirchherr, J., Reike, D., Hekkert, M. Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions // Resources, Conservation and Recycling. — 2017. — Vol. 127. — P. 221–232.
6. Ellen MacArthur Foundation. Completing the Picture: How the Circular Economy Tackles Climate Change. — 2019.
7. Ellen MacArthur Foundation. Towards a Circular Economy: Business Rationale for an Accelerated Transition. — 2015.
8. World Bank. Squaring the Circle: Policies from Europe's Circular Economy Transition. — Washington, D.C., 2022.
9. OECD. Global Material Resources Outlook to 2060: Economic Drivers and Environmental Consequences. — Paris: OECD Publishing, 2021.
10. UNEP. Global Resources Outlook 2021. — Nairobi: United Nations Environment Programme, 2021.
11. Sattarov, U.U. Raqamli va yashil transformatsiya sharoitida sanoat korxonalari raqobatbardoshligini oshirish masalalari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar jurnali. — 2024. — № 2.
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yashil” iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi to‘g‘risidagi qarori. — Toshkent, 2022.
