O’RMON EKOTIZIMLARINING DEGRADATSIYASI VA YONG’INLAR OQIBATIDA YUZAGA KELUVCHI TRANSCHEGARAVIY MAJBURIY MIGRATSIYANI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH

Mualliflar

  • Kamolatxon Iskandarova Author

##doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.68023/znd47q92

Kalit so‘zlar:

o’rmon degradatsiyasi, o’rmon yong’ini, transchegaraviy migratsiya, majburiy ko’chish, ekologik migratsiya, qochqinlar huquqi, inson huquqlari, qaytarib yubormaslik, vaqtinchalik himoya

Abstrak

Maqolada o’rmon ekotizimlarining degradatsiyasi va yirik yong’inlar natijasida yuzaga keladigan majburiy migratsiyaning, xususan, xalqaro davlat chegaralarini kesib o’tuvchi ko’chishning huquqiy muammolari tahlil qilinadi. Tadqiqot xalqaro ekologik huquq, xalqaro inson huquqlari huquqi, qochqinlar huquqi hamda tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish standartlari kesishmasida olib boriladi. 1951-yilgi Qochqinlar maqomi to’g’risidagi konvensiya ekologik ofatning o’zini
mustaqil qochqinlik asosi sifatida belgilamasligi, biroq ofat oqibatlari ta’qib yoki inson huquqlarining jiddiy buzilishi bilan bog’langan ayrim vaziyatlarda himoya mexanizmlari ishga tushishi mumkinligi asoslanadi. Maqolada ichki ko’chirilgan shaxslar va transchegaraviy ko’chgan shaxslar maqomini farqlash, qaytarib yubormaslik tamoyili, vaqtinchalik himoya, xavfsiz va ixtiyoriy qaytish, hamda davlatlararo hamkorlik bo’yicha takliflar ishlab chiqiladi.

References

1. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Global Forest Resources Assessment 2025. Rome, 2025. https://www.fao.org/forest-resourcesassessment/past-assessments/fra-2025/

2. UNHCR. Climate change and displacement. Rasmiy tushuntirish: iqlim va ofatlar sababli ko‘chish hamda 1951-yilgi Qochqinlar konvensiyasi doirasi.

https://www.unhcr.org/en-us/climate-change-and-displacement.html

3. Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC). Global Report on Internal Displacement 2026. 2026. https://www.internal-displacement.org/global-report/grid2026/

4. United Nations. Guiding Principles on Internal Displacement. UN Doc. E/CN.4/1998/53/Add.2, 1998. https://www.internal-displacement.org/publications/ochaguiding-principles-on-internal-displacement/

5. Convention Relating to the Status of Refugees, 28 July 1951; Protocol Relating to the Status of Refugees, 31 January 1967. UN Treaty Collection / UNHCR.

6. United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030. https://www.who.int/publications/m/item/sendaiframework-for-disaster-risk-reduction-2015-2030

7. European Commission, European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations. Legal framework for the Union Civil Protection Mechanism. https://civilprotection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/who/about-echo/legal-framework_en

8. International Covenant on Civil and Political Rights, 1966.

9. United Nations Framework Convention on Climate Change, 1992; Paris Agreement, 2015.

10. Convention on Biological Diversity, 1992.

11. United Nations Convention to Combat Desertification, 1994.

12. Convention Governing the Specific Aspects of Refugee Problems in Africa, Organization of African Unity, 1969.

13. African Union Convention for the Protection and Assistance of Internally Displaced Persons in Africa (Kampala Convention), 2009.

14. Nansen Initiative. Agenda for the Protection of Cross-Border Displaced Persons in the Context of Disasters and Climate Change, 2015.

15. O’zbekiston Respublikasining amaldagi ekologiya, o‘rmon, favqulodda vaziyatlar va migratsiya sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlari: https://lex.uz/

Nashr qilingan

2026-10-27

How to Cite

O’RMON EKOTIZIMLARINING DEGRADATSIYASI VA YONG’INLAR OQIBATIDA YUZAGA KELUVCHI TRANSCHEGARAVIY MAJBURIY MIGRATSIYANI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH. (2026). Ekologiya Va Yer Huquqi  Environmental and Land Law, 2(1), 126-136. https://doi.org/10.68023/znd47q92